Trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có mặt tích cực là thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển, nhưng có mặt tiêu cực là làm gia tăng sự phân hóa giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư, các vùng lãnh thổ và các nhóm xã hội. Khoảng cách giàu nghèo về kinh tế tất yếu dẫn đến sự bất bình đẳng trong việc tiếp cận với các điều kiện giáo dục, y tế, văn hóa…và đặc biệt là việc tiếp cận với các dịch vụ pháp lý. Nên trong nhiều trường hợp không được tư vấn pháp luật hoặc không mời được luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi bị xâm hại. Mặt khác, trong điều kiện hệ thống pháp luật nước ta đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện, số lượng văn bản pháp luật ngày càng nhiều và thường xuyên được sửa đổi, bổ sung thì việc người dân tiếp cận với pháp luật để nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật, để xử sự phù hợp với pháp luật trong các quan hệ xã hội hàng ngày không phải dễ dàng. Tổ chức TGPL của nhà nước ra đời đã tạo cơ chế cần thiết để người nghèo, người có công với cách mạng có được điều kiện và hoàn cảnh tương tự như người khác trong việc tiếp cận với các dịch vụ pháp lý, củng cố lòng tin của quần chúng nhân dân vào pháp luật và góp phần thực hiện công bằng xã hội. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng góp phần thực hiện có kết quả công tác xóa đói, giảm nghèo, công tác đền ơn đáp nghĩa cho những người đã có công với cách mạng; thể hiện bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.
.jpg)
Với những ý nghĩa đó, trong thời gian qua các hoạt động TGPL trên địa bàn tỉnh Bình Định có thể nói Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đã thực hiện 100% số vụ việc và người được TGPL khi có yêu cầu, với các hình thức và lĩnh vực được TGPL. Hàng năm, ngoài việc tiếp nhận người đến yêu cầu TGPL tại trụ sở, Trung tâm TGPLNN tỉnh còn tổ chức từ 30-40 đợt TGPL lưu động, phục vụ cho nhân dân và người được TGPL với trên 80 điểm dân cư thuộc địa bàn trên 50 xã khó khăn, xã miền núi trong tỉnh; tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng cho trên hàng trăm người. Đặc biệt, tại các đợt TGPL lưu động Trung tâm đã phối, kết hợp với các cấp Hội phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh… tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề pháp luật, với nhiều nội dung pháp luật sinh động được thảo luận, trao đổi trong cộng đồng dân cư như: quan hệ về dân sự, hình sự, hôn nhân gia đình, phòng chống bạo lực gia đình, pháp luật về đất đai, về TGPL, chính sách người có công, chính sách xã hội…thu hút hàng trăm người dân đến tham gia tại mỗi điểm TGPL lưu động. Bên cạnh đó, Trung tâm còn tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề pháp luật độc lập trong Hội phụ nữ, trong học sinh, sinh viên tại các địa phương như: phường Trần Phú, Hải Cảng, Quang Trung ( TP Quy Nhơn), xã An Tân ( An Lão), trường Đại học Quy Nhơn, Đại học Quang Trung, THPT Nguyễn Thái Học…Ngoài ra, tại một số địa phương đang trong quá trình thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế, liên quan đến vấn đề thực hiện chính sách đền bù, giải tỏa như: xã Cát Tiến, Cát Chánh (Phù Cát), Nhơn Hội, Nhơn Lý (TP Quy Nhơn)…một số vùng di dời dân vùng sạt lở, tái đinh cư nơi ở mới như: Hoài Hải, Hoài Hương (Hoài Nhơn)…Trung tâm còn phối hợp với các câu lạc bộ TGPL tổ chức trao đổi trực tiếp giữa người dân với các Trợ giúp viên, Luật sư cộng tác viên, qua đó đã kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, giải tỏa những thắc mắc, góp phần hạn chế việc khiếu kiện vượt cấp, dài ngày
Từ thực tiễn trên cho thấy, nhu cầu TGPL trong nhân dân còn rất lớn.
- Trước hết, việc nhận thức pháp luật trong nhân dân nói chung còn nhiều hạn chế. Rất nhiều người dân thường không quan tâm đến các quan hệ pháp luật. Chỉ khi nào có những vấn đề vướng mắc pháp luật đối với bản thân và gia đình họ, trong một lĩnh vực pháp luật cụ thể nào đó, lúc đó họ mới cần tìm hiểu. Một khi gặp phải những người “biết pháp luật” một cách phiến diện hoặc có ý thiếu trong sáng, thường dễ bị kích động, gây phản ứng tiêu cực đối với xã hội. Trên thực tế, đã có một số trường hợp hiểu sai hoặc cố tình hiểu sai Luật Đất đai và các hướng dẫn thi hành luật, nên đã làm đơn “ đòi lại đất cũ”, vì có đủ các loại giấy tờ “trích lục” được chính quyền cũ cấp. Hoặc khi chính quyền địa phương phổ biến chính sách đền bù giải tỏa, di dời dân …theo đúng quy định, nhưng một số người dân có thể chưa thực sự tin tưởng, nên vẫn gây thắc mắc. Mặt khác một số ít cán bộ chính quyền địa phương chưa nắm vững chủ trương, chính sách vận dụng sự hiểu biết của riêng mình, giải thích chưa “thấu tình, đạt lý” cũng gây nghi ngờ trong nhân dân…
- Đối với một số trường hợp vi phạm pháp luật, hoặc liên quan đến tranh tụng trong các quan hệ dân sự, hình sự…với các cơ quan tiến hành tố tụng, nhiều người chưa thể đứng ra tự bào chữa hoặc bảo vệ quyền và lơi ích hợp pháp cho mình được. Nhiều trường hợp không có khả năng hoặc chưa biết, hoặc ngại tìm đến các Văn phòng Luật sư để yêu cầu luật sư bào chữa, bảo vệ. Do vậy cho dù kết quả tại các phiên tòa có như thế nào đi nữa, thì chưa hẳn đã “ tâm phục, khẩu phục”. Nói cách khác có thể trong suy nghĩ của họ là mình chưa thực sự được bình đẳng trước pháp luật.
Trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế nước nhà đang trong xu thế hội nhập với các nên kinh tế phát triển, một trong những công tác không kém phần quan trọng là nâng cao dân trí về mặt pháp luật. Để thực hiện yêu cầu này, có thể tăng cường công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong lực lượng cán bộ và nhân dân. Một trong những kênh thông tin phổ biến giáo dục pháp luật hiệu quả, thiết thực nhất có thể là thông qua các hoạt động TGPL. Việc thực hiện đúng, đủ các yêu cầu về chất lượng vụ việc TGPL thông qua các hoạt động về TGPL như: tư vấn, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, hòa giải, sinh hoạt chuyên đề pháp luật…sẽ có tác động không nhỏ đến nhận thức của người dân. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật thì đối tượng được TGPL còn rất hẹp. Ngoài người nghèo, người có công với cách mạng, các nhóm đối tượng như: người già, người tàn tật, trẻ em phải là người cô đơn, không nơi nương tựa; người dân tộc nhưng phải sinh sống ở các xã đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó còn nhóm đối tượng khá lớn nhưng chưa thể thực hiện yêu cầu TGPL như: người dân nói chung, nhất là các hộ cận nghèo, phụ nữ bị bạo lực gia đình, người chưa thành niên phạm tội…
Để góp phần nâng cao hiệu quả của công tác tuyền truyền phổ biến giáo dục pháp luật, một trong những biện pháp có thể khắc phục kịp thời là tăng cường công tác TGPL cho tất cả mọi người dân khi có nhu cầu. Phải để người dân tự lựa chọn tổ chức thực hiện TGPL cho mình; hoặc là thông qua tổ chức thực hiện TGPL miễn phí, hoặc là tìm đến với các Văn phòng Luật sư, các tổ chức tư vấn pháp luật có thu phí. Không chỉ giới hạn về người được TGPL theo như quy định hiện hành của pháp luật về TGPL. Đối với tổ chức thực hiện TGPL của Nhà nước, thông qua các hình thức TGPL cụ thể thiết thực, nếu bảo đảm thực hiện TGPL có hiệu quả, chất lượng có thể không những làm cho người dân thấy được quyền và lợi ích của mình về mặt pháp luật được nhà nước quan tâm chăm lo. Điều quan trọng hơn là thông qua các hoạt động TGPL người dân có thể quan tâm hơn đến pháp luật. Tạo điều kiện để người dân được bình đẳng trước pháp luật. Từng bước giúp cho họ có điều kiện tìm hiểu và tôn trọng pháp luật. Góp phần nâng cao ý nghĩa thực tế của Nhà nước pháp quyền.
Huỳnh Văn Chưa
.jpg)
0 nhận xét:
Đăng nhận xét