Trợ giúp Pháp lý Nhà nước tỉnh Bình Định - Quá trình hình thành và phát triển

          Thực hiện Quyết định số 734/QĐ-TTg ngày 06/9/1997 của Thủ tướng Chính phủ; xuất phát từ nhu cầu thực tế tháng 5/1998 UBND tỉnh Bình Định đã quyết định thành lập Trung tâm Trợ giúp pháp lý của nhà nước tỉnh Bình Định trực thuộc Sở Tư pháp, để thực hiện trợ giúp pháp lý (TGPL) miễn phí cho người nghèo, người có công và các nhóm đối tượng khác. Ngoài ra, Trung tâm còn góp phần cùng với các tổ chức khác trong tỉnh thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân ở địa phương. Bước đầu được tỉnh giao 06 biên chế. Tuy tổ chức và con người đều mới mẻ; các thể chế về hoạt động TGPL chưa bảo đảm; nội dung, yêu cầu phục vụ các hoạt động TGPL còn nhiều lúng túng, song tập thể cán bộ, viên chức của Trung tâm đã đoàn kết thống nhất tổ chức triển khai thực hiện đảm bảo yêu cầu, nhiệm vụ đề ra hàng năm. Chất lượng hoạt động TGPL ngày càng được nâng cao. Qua gần mười năm hoạt động, cán bộ viên chức của Trung tâm và các Cộng tác viên TGPL đã thực hiện 13.278 vụ việc cho 12.495 người được TGPL, trong đó tư vấn pháp luật 12.644 trường hợp, tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng cho 579 người được TGPL. Các hoạt động TGPL của tỉnh đã góp phần rất tich cực trong việc hạn chế khiếu nại trái pháp luật, vượt cấp, ổn định tình hình an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội ở địa phương. Trải qua 10 năm thành lập và trưởng thành, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã được UBND tỉnh tặng nhiều Bằng khen cho tập thể và cá nhân; năm 2003 Thủ tướng Chính phủ đã tặng Bằng khen về thành tích hoạt động xuất sắc, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc

          Những tiền đề quan trọng ban đầu trên, đã tạo đà thúc đẩy các hoạt động TGPL trong tỉnh ngày càng vươn lên, nhất là từ sau khi có Luật Trợ giúp pháp lý được Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29/6/2006.  Đến nay, về thể chế thực hiện TGPL có thể nói từng bước đang được hoàn thiện với các yêu cầu ngày càng nâng cao chất lượng về tổ chức, về hoạt động, về con người…Trên cơ sở đó, chất lượng tổ chức bộ máy và hoạt động TGPL cũng ngày càng được nâng cao, đáp ứng kịp thời yêu cầu, nhiệm vụ đề ra của lãnh đạo tỉnh. Về tổ chức, bộ máy hiện tại Trung tâm ngoài Giám đốc, Phó Giám đốc còn có 02 phòng chuyên môn, nghiệp vụ; 04 Chi nhánh TGPL đặt tại các huyện. Điều đáng được ghi nhận là nếu như trước đây, các hoạt động tố tụng do các Luật sư cộng tác viên thực hiện, thì nay Trung tâm đã có 07 Trợ giúp viên pháp lý, đảm bảo chủ động thực hiện tất cả các hình thức và lĩnh vực TGPL. Hàng năm tổ chức gần 50 đợt TGPL lưu động với trên 60 buổi sinh hoạt chuyên đề pháp luật, phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho gần 4.000 người dân ở các địa phương trong tỉnh, kể cả các xã vùng cao như Canh Liên, Vĩnh Sơn… Qua đó, Trung tâm và các Chi nhánh đã đảm bảo thực hiện TGPL cho 100% số người được TGPL có yêu cầu trên tất cả các lĩnh vực và hình thức TGPL, vượt chỉ tiêu 95% đến 98% nhu cầu TGPL của người được TGPL giai đoạn 2008-2010 của Thủ tướng Chính phủ.

          Có thể nói TGPL đã là một trong những nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống pháp luật của xã hội văn minh. Từ công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật một cách cụ thể thiết thực được mang đến cho người dân ở các vùng miền, việc Trung tâm và các Chi nhánh TGPL cùng với lực lượng luật sư cộng tác viên TGPL đã cung cấp các dịch vụ pháp lý miễn phí cho những nhóm người yếu thế trong xã hội ( người nghèo, người dân tộc thiểu số, phụ nữ bị bạo lực gia đình, trẻ em, người chưa thành niên…) và người có công với nước, đã góp phần rất tích cực trong việc định hướng cho người dân khi tham gia các quan hệ pháp luật của xã hội một cách bình đẳng, dân chủ. Từng bước góp phần xây dựng “xã hội công bằng dân chủ văn minh”./.

                                                                                      Huỳnh Văn Chưa